Carolina Hurricanes kroonde zich afgelopen week na twintig jaar tot kampioen van de NHL. Bij SportAmerika kijken wij echter ook vooruit naar de sterren van de toekomst! Over zes dagen staat namelijk de NHL Entry Draft 2026 op de agenda. De komende twee weken draaien we je vast warm met een profiel van de potentiële top first rounders volgens de rankings van SportAmerika. Vandaag een prospect die de voorbije twaalf maanden al veelvuldig de revue passeerde: Alberts Smits.
2025-26 TEAM: Jukurit (Liiga) / EHC München (DEL) – huur
GEBOORTEDATUM: 02 december 2007
GEBOORTEPLAATS: Riga, Letland
LENGTE / GEWICHT: 191 cm / 95 kg
SCHIET: Links
POSITIE: Defense
DRAFT ELIGIBILITY: Eerste jaar (commitment aan Jukurit voor het seizoen 2026 – 2027)
Letland heeft de afgelopen jaren steeds vaker bewezen dat het talentvolle hockeyspelers kan voortbrengen en de jeugdacademie behoorlijk in de lift zit. Waar de aandacht vaak uitgaat naar forwards en goalies, lijkt Alberts Smits volgende week de hoogst gedrafte Let ooit te gaan worden en daarmee het huidige record van Zemgus Girgensons uit de boeken gaat schrijven.
Smits maakte al op jonge leeftijd indruk binnen de Letse jeugdacademie. Met zijn lengte, beweeglijkheid en spelinzicht beschikt hij over een profiel dat een hedendaagse blue-liner dient te bezitten. Terwijl veel leeftijdsgenoten hun spel nog vooral baseerden op het fysieke aspect, viel Smits juist op door zijn handelingen met de puck en zijn vermogen om het spel te lezen.
Alberts Smits maakte zowel op het WJC als op de Olympische Winterspelen van 2026 indruk als een van de grootste defensieve prospects van zijn generatie. Zijn grootste doorbraak kwam echter op de Olympische Spelen van Milaan-Cortina 2026. Als slechts achttienjarige blue-liner speelde hij belangrijke minuten voor de Letse nationale ploeg en weerde hij zich krachtig tegen de absolute A-sterren in Italië. Analisten en scouts prezen zijn volwassen optreden, waarbij hij zelfs werd ingezet op een van de powerplay lijnen van Letland.
MODERNE BLUE-LINER
Het eerste wat opvalt aan Smits is hoe goed zijn speelstijl bij het profiel van een hedendaagse blue-liner in de NHL aansluit. Met zijn lengte beschikt hij over een indrukwekkende reach maar is zijn spel ook vooral een lust voor het oog zónder puck. De Let beweegt (voor zijn lengte) behendig over het ijs, sluit ruimtes snel af en positioneert zich doorgaans uitstekend in zijn eigen zone. Het maakt hem tot één van de meest begeerde two-way blue-liners van deze Draft Class.
Zijn spelinzicht springt daarbij direct in het oog. Smits leest aanvallen vroeg, anticipeert sterk en weet vaak precies wanneer hij druk moet zetten of juist de afstand moet bewaren om een aanval van de opponent onschadelijk te maken. Mede door dit goede inzicht hoeft de Let zich zelden in spectaculaire bochten te wringen om tot een defensieve oplossing te komen.
Hoewel Smits in eerste instantie bekendstaat om zijn defensieve kwaliteiten, beschikt hij ook over een behoorlijk kwaliteitenpakket in de aanvallende zone. Vooral zijn eerste pass behoort tot de sterkste onderdelen van zijn spel. Met name in de turnover is de Let met zijn passing dodelijk. Zeker in de laatste play-off wedstrijden bij EHC München onderscheidde Smits zich hiermee. In plaats van de puck simpelweg uit de zone te ‘rammen’, zoekt hij actief naar gecontroleerde oplossingen en was het %- puckbezit mét Smits op het ijs het hoogste van de DEL.
Daarnaast heeft de blue-liner een neusje voor op de juiste momenten bijsluiten in de aanvallende zone. Toegegeven. Smits zal nooit uitgroeien tot een puntenkanon, maar de Let beschikt over voldoende aanvallend inzicht om niet alleen 5 v 5 maar ook op de powerplay van toegevoegde waarde te zijn in de line-up.
Smits beschikt over een prima schot, maar mist hierin net de absolute kracht om echt doeltreffend te zijn. Desondanks noteert de blue-liner geregeld assists via een rebound of bank schot.
IJZERSTERK IN EIGEN ZONE
Toch ligt zijn grootste kracht zonder twijfel in de defensieve zone. Smits gebruikt zijn lengte uitstekend in één-op-één situaties. Tegenstanders krijgen weinig ruimte om naar binnen te snijden en worden vaak naar de buitenkant van het ijs gedwongen. Ook rond het eigen doelgebied speelt hij opvallend volwassen. Hij houdt forwards uit gevaarlijke zones, wint veel 1 v 1 duels om de puck langs de boarding en is niet vies van fysieke hits als de situatie daarom vraagt.
Hoewel Smits een goede schaatser is voor zijn lengte, dient zijn acceleratie nog wat van bijschaving te worden voorzien. Tegen zeer snelle forwards heeft hij soms een extra slag nodig om volledig op snelheid te komen.
VOORUITBLIK
Alberts Smits behoort tot de meest interessante Europese verdedigers van de 2026 Entry Draft. De Let combineert fysiek, beweeglijkheid en defensieve betrouwbaarheid met voldoende vaardigheden met de puck om aan beide kanten van het ijs een rol van betekenis te spelen.
Zijn plafond zal grotendeels afhangen van de verdere ontwikkeling van zijn offensieve spel. Kan hij meer aanvallende creativiteit toevoegen aan zijn kwaliteitenpakket ligt een rol als top-pair blue-liner binnen de mogelijkheden. Wat inmiddels wel duidelijk is geworden, is dat Smits veel meer is dan alleen een fysiek sterke blue-liner. Hij beschikt over het inzicht, de rust en de veelzijdigheid waar franchises in 2026 naar op zoek zijn. De NHL-redactie van SportAmerika is in ieder geval fan van het eerste uur!
Cover photo: Tim Austen / IIHF
